Wil Boetzkes bij een replica van het beeld van de discuswerper van Myron (450 v. Chr.)
Wil Boetzkes bij een replica van het beeld van de discuswerper van Myron (450 v. Chr.) (Foto: Idor van Duppen)

Epidemieën van de prehistorie tot nu

Het boek schetst ook positieve kanten

Idor van Duppen

Toen het coronavirus de kop opstak had dat meteen veel impact. Wil Boetzkes is kunsthistoricus en archeoloog en zwaait in het dagelijks leven de scepter over Posterheide Brabant, een instelling die cursussen, reizen en excursies verzorgt op het gebied van kunst- en cultuurgeschiedenis. In maart kwam alles stil te liggen en hij maakte hij van de nood een deugd en begon te schrijven aan een boek over de gevolgen van epidemieën voor de geschiedenis, kunst en cultuur.

HELMOND - Na twee maanden onderzoek en schrijfwerk zag 'Plotse vergankelijkheid, epidemieën in geschiedenis, kunst en cultuur' het levenslicht. Wil Boetzkes is blij met de belangstelling voor zijn boek: 'Je bent natuurlijk in het begin voorzichtig met aantallen die worden gedrukt, maar inmiddels is de vierde druk al van de persen gerold. Dat is mooi in zo'n korte tijd.'

Teloorgang

Dat epidemieën van alle tijden zijn is natuurlijk bekend. De Spaanse griep aan het begin van de 20ste eeuw wordt vaak aangehaald. Maar ook de pestepidemieën uit het verleden spreken tot de verbeelding. Het boek plaatst de gevolgen daarvan in een cultuurhistorisch kader. Zo wordt de teloorgang van Athene als grootmacht na de Peloponnesische oorlogen in de 5de eeuw voor Christus gelinkt aan een pestepidemie.

Ook het Romeinse rijk kreeg te maken met epidemieën onder soldaten. Het rijk stond onder druk om het leger in stand te houden. Boeren werden geronseld, wat weer ten koste ging van de voedselvoorziening. Het verhaal is eigenlijk steeds hetzelfde: mensen verschansen zich in de steden, voorraden worden opgeslagen wat weer ratten aantrekt, met een pestepidemie als gevolg.

Wil Boetzkes geeft aan dat de rode draad in het verhaal eigenlijk steeds verkeer en transitie is: 'Waar grote groepen mensen zich verplaatsen, verplaatsen ook de epidemieën zich. Een mooi voorbeeld is Dzjengis Khan die vanuit Azië westwaarts trok en allerlei volkeren die richting opjoeg. Eigenlijk is verkeer de grote boosdoener als het om epidemieën gaat, ook al is dat vreemd te horen uit de mond van iemand die reizen organiseert.'

Ondanks alle ellende en verval schetst het boek van Wil Boetzkes ook veel positieve kanten. Een mooi voorbeeld is de tbc- epidemie die eind 18de, begin 19de eeuw begon, en echt een grote ramp was. Het belang van rust, groen en ruimte voor het herstel miste zijn uitwerking niet op de architectuur die eind 19de eeuw ontstond bij de bouw van sanatoria, en dat had weer weerslag op de architectuur in het algemeen. 'Plotse vergankelijkheid' staat vol met dergelijke verhalen.

Wil Boetzkes benadrukt ook dat vandaag de dag kunstenaars hun kunst als breekijzer gebruiken om de gevolgen van epidemieën onder de aandacht te brengen, Hij geeft als voorbeeld Keith Haring die aids op deze manier een gezicht gaf.

Voor meer informatie::

www.tskunst.nl/posterheide

Meer berichten

Het lokale nieuws in uw mailbox ontvangen?

Aanmelden