De bemanning van de NA197 in 1945. Foto: Picasa.
De bemanning van de NA197 in 1945. Foto: Picasa. (Foto: Picasa)

Dubbelcrash krijgt na 75 jaar dan toch herdenking

'De grootste vliegramp in de Peel' op 7 februari 1945 krijgt een eigen officiële herdenking op vrijdag 7 februari 2020 in Asten en Heusden. De dubbelcrash vond 75 jaar geleden plaats nabij de splitsing Veluwsedijk/ Kokmeeuwenweg in Asten-Heusden, toen nog moerassig natuurgebied. De herdenking past in de campagne '75 jaar bevrijding' van het project Death Valley De Peel van het Museum Klok & Peel Asten.

ASTEN-HEUSDEN - Op de ramplocatie in Heusden werden op de late avond van 7 februari 1945 nagenoeg tegelijkertijd twee RAF-bommenwerpers van het Franse squadron 347 Tunisie door een Duitse nachtjager uit de lucht geschoten. De vliegtuigen waren na een afgeblazen oorlogsmissie op de terugweg naar Engeland met hun bommenlast nog aan boord. Beide toestellen ontploften, het eerste in de lucht (NA260), het tweede bij de crash vlak achter de boerderij van Frans Maas (NA197). Van de veertien bemanningsleden vonden er negen de dood (zes van de NA260, drie van de NA197). Vijf anderen overleefden de rampnacht.

De meeste dodelijke slachtoffers vielen aan de Brabantse kant van de Groote Peel; de overlevenden kwamen aan de Limburgse kant terecht. In Brabant namen Engelse troepen de berging op zich; in Limburg schoten Canadese troepen te hulp. Mede daardoor heeft bijna zeventig jaar lang niemand geweten van de zes dodelijke slachtoffers van de NA260. Tot op heden ging alle aandacht uit naar de drie slachtoffers van de NA197.

Omwonenden hadden weliswaar oorlogsgeweld in de lucht waargenomen, maar niemand had in de gaten dat er twee bommenwerpers tegelijk uit de lucht waren geschoten. Ook het Britse militaire bergingspersoneel op locatie, had daar geen melding van gemaakt. Dat had 's nachts vijf stoffelijke overschotten overgebracht naar het militaire kerkhof in Woensel en 's anderendaags bij daglicht geconstateerd dat de vliegtuigbrokstukken over een groot oppervlak verspreid lagen; tot wel 600-700 meter in het rond. Dat leek logisch want de NA197 was met een immense explosie gecrasht. Daarbij was een krater geslagen van vijf meter diep, die meteen vol modderig moeraswater was gestroomd. In dat gat lagen ook nog resten van twee bemanningsleden en konden nooit geborgen worden.

Bij gebrek aan overzichtelijke totaalgegevens balde in de nacht van 7 op 8 februari 1945 het collectief geheugen twee vliegtuigongelukken samen tot één vliegramp. Alle aandacht ging uit naar de gesneuvelde bemanningsleden van de NA197; die van de NA260 bleven onder de radar. Dat bleef zo tot 2012.


Geneviève Bordier
In dat jaar meldde zich bij het RHCe in Eindhoven, Geneviève Bordier uit Frankrijk. Zij is de dochter van Maurice Bordier, een van de bemanningsleden van de verdwenen NA260. Zij was na een jarenlange speurtocht in militaire archieven tot de ontdekking gekomen dat haar vader in de Veluwepeel in Brabant moest zijn verongelukt. Met behulp van de toenmalige streekarchivaris Hans van de Laarschot vond zij in het archief officiële stukken die haar overtuiging bevestigden.

Van de Laarschot was de eerste die over de Dubbelcrash publiceerde; latere onderzoekers zouden datzelfde doen. Met het oog op het herdenkingsjaar 2019 werd het onderzoek steeds meer geïntensiveerd. Niet alleen in archieven en met persoonlijke contacten, ook met veldwerk. De onderzoeksresultaten zijn intussen zo eenduidig en betrouwbaar dat het verhaal van de mysterieuze dubbelcrash 'met aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid' naar waarheid in de Peellandse oorlogsgeschiedenis kan worden bijgeschreven. Dat gaat komende februari gebeuren.


Herdenking
In Asten is een werkgroep al bijna een jaar bezig met de voorbereiding. De herdenking zal plaatsvinden in aanwezigheid van Franse nabestaanden van gesneuvelde piloten, zo mogelijk van beide gecrashte vliegtuigen. Geneviève Bordier en haar dochter Nelly zijn eregasten. Verder worden Franse, Engelse en Nederlandse luchtmacht autoriteiten verwacht, alsmede delegaties van het provinciebestuur, het gemeentebestuur en het regionale Innovatiehuis De Peel. De herdenking zal mede in het teken staan van internationale vrede en veiligheid anno nu.

De organiserende werkgroep bestaat in oorsprong uit lokale en regionale Dubbelcrash-onderzoekers en heeft gaande de rit steun en hulp gekregen van de gemeente Asten, Museum Klok & Peel (project Death Valley De Peel), de Rotary Deurne, Asten, Someren en de Rotary Helmond alsmede van enkele particuliere begunstigers.


Programma
De werkgroep heeft een herdenkingsprogramma in de steigers gezet, dat begint met de ontvangst van de buitenlandse gasten op donderdag 6 februari. Het programma concentreert zich op 7 februari 2020. Die dag is er in Museum Klok & Peel een ontvangst met staande lunch voor genodigden en een officieel gedeelte met toespraken in de Oranjerie. Daarna volgt vervoer per bus naar de crashlocatie, waar vanaf 15.00 uur het publiek toegankelijke tweede deel van de officiële herdenking plaatsvindt. Ook hier zijn toespraken. Er wordt een blijvend kunstwerk/monument onthuld van de Heusdense kunstenaar Theo van Dam. Als de weersomstandigheden het toelaten zal er ook een fly-by door de luchtmacht worden gevlogen

Op beide herdenkingslocaties zullen ook jongeren hun steentje bijdragen: van Scouting Nederweert en verder scholieren van de Antonius-basisschool in Heusden en van het Varendonck College Asten.

Voor een tweede blijvend aandenken - een boekwerk van Piet Snijders - moeten nog fondsen worden gevonden.

Meer berichten

Het lokale nieuws in uw mailbox ontvangen?

Aanmelden