Stadsgids Jan met een foto van het Huis met de Luts. Foto: indebuurt
Stadsgids Jan met een foto van het Huis met de Luts. Foto: indebuurt (Foto: indebuurt)

Helmonds Mysterie: wat is er gebeurd met de vijzel van het Huis met de Luts?

De Helmondse stadsgids Jan van Bussel zit al jarenlang met een prangende vraag. "Waar is de vijzel met stamper van het Huis met de Luts gebleven?" Jan is nog altijd op zoek naar het missende onderdeel van het oudste huis van de stad. Wie kan hem helpen?

HELMOND - Precies op de plek waar nu het uithangbord van Il Borgo hangt, zat ooit een vijzel verankerd in de gevel. Jan: "Die zat er vanaf ongeveer 1862. In die tijd kwam de apotheek van Frans van Hoeck in het pand. Dat was de eerste apotheek in Helmond. Een vijzel met stamper is kenmerkend voor het beroep van apotheker."

Tegenwoordig gebruik je een vijzel waarschijnlijk in de keuken om kruiden fijn te malen, maar vroeger werd het voorwerp ook gebruikt bij het maken van pillen. "In de beker werd poeder gedaan en dat werd vermalen om vervolgens in mallen te drukken. Zo kreeg je medicijnen. De vijzel hing op de gevel om aan te geven dat er een apotheek zat, net zoals je nu vaak een groen kruis ziet."

Jan wandelt regelmatig met een groep toeristen door de stad. "Natuurlijk sta ik dan ook stil bij het Huis met de Luts, omdat het zo oud is. Ik vertel dan altijd dat er ooit een apotheek zat, maar daar zien we nu niks meer van terug. Dat is zo ontzettend jammer. Ik wens vurig dat die kenmerkende vijzel nog ooit opduikt."

"Het beeldje van de vijzel was zo'n vijftig tot zestig centimeter hoog", vertelt Jan terwijl hij met een vergrootglas naar een oude foto van het Huis met de Luts kijkt. "Het zat net boven de ingang en het afdakje. Als je tegenwoordig naar het pand kijkt, zie je nog de plekken waar de muurankers zaten. Het zat echt heel stevig vast, dus het kan niet zomaar gevallen zijn tijdens een storm."

Blijft de vraag staan: wat is er met de vijzel gebeurd? Helaas weet Jan het antwoord nog altijd niet. Gelukkig kan hij wel inschatten wanneer het beeldje verdween. "Na de Tweede Wereldoorlog zat er nog steeds een apotheek. Die bleef er tot ongeveer 1977. Daarna kwam bakker Van Gerwen erin. Op dat moment, in 1978, was de vijzel al weg. Precies in die overgangsperiode is de vijzel waarschijnlijk verdwenen. Er zou ooit een pub komen in het pand en ik denk dat iemand het beeldje toen heeft weggehaald."

Jan sprak al met veel mensen: "Vorige eigenaren en voormalige uitbaters van het pand weten het allemaal niet. Ik denk dat de vijzel nu in particulier bezit is. Het zou mooi zijn als de vijzel terugkomt."

Helaas: mysterie onopgelost. Heeft iemand informatie over de vijzel met stamper? Laat het weten via helmond@indebuurt.nl!

Meer berichten