Het kunstwerk van de Spaanse fotografe Cristina de Middel. Foto: Studio 5700.
Het kunstwerk van de Spaanse fotografe Cristina de Middel. Foto: Studio 5700. (FotoStudio5700)

'The Afronauts' in Museum Helmond

Het was zondag 21 juli precies 50 jaar geleden dat de eerste mens voet op de maan zette. Museum Helmond toont in de expositie 'Call to action' een bijzonder toepasselijk kunstwerk van de Spaanse fotografe Cristina de Middel. Het maakt deel uit van een groter kunstproject getiteld The Afronauts.

HELMOND - Zambia, 1964: op het hoogtepunt van de ruimtewedloop tussen de Verenigde Staten en de Sovjet-Unie besluit de excentrieke natuurkundedocent Edward Makuka Nkoloso dat de Afrikanen ook mee moeten doen in de strijd om de ruimte. Hij organiseert een ruimtevaartprogramma en richt de Zambiaanse Nationale Academie voor Ruimteonderzoek op. Het doel is om de eerste Afrikaan naar de maan en daarna ook naar Mars te sturen en zo de Amerikanen en de Russen voor te zijn.

Nkoloso traint een groep jonge Zambiaanse kadetten en bereidt hen voor op hun verblijf in de ruimte. Zo laat hij hen in een olievat van een heuvel af rollen en leert hij ze op hun handen te lopen, 'de enige manier waarop mensen zich op de maan voort kunnen bewegen'. In een aluminium raket moeten een jonge vrouw, twee katten en een geestelijke de ruimte in worden gekatapulteerd. De katten dienen als gezelschap tijdens de reis, maar ook als 'technologische instrumenten' die na de landing uit de raket zouden worden geduwd om te zien of ze zouden overleven – en of de omstandigheden dus ook voor de mens leefbaar zouden zijn. De expeditie loopt echter spaak door een gebrek aan financiële middelen en de onverwachte zwangerschap van de jonge vrouw.

Van korte duur

Het Zambiaanse ruimtevaartprogramma was dus slechts van korte duur, maar het toont de gedrevenheid en ambitie van een jong, pas onafhankelijk geworden land (Zambia, voorheen Noord-Rhodesië, verklaarde zich onafhankelijk op 24 oktober 1964). Of de onderneming serieus moet worden genomen, kan worden betwijfeld. Maar áls het één grote satirische grap is geweest, is Nkoloso nooit uit zijn rol gestapt: hij deed het vol overtuiging. Nkoloso's zoon Mukuka zei later dat zijn vader de jonge kadetten niet alleen trainde voor de ruimtevaart: hij testte tegelijkertijd of ze klaar waren voor onafhankelijkheid in politieke zin. Hij leerde ze om (politiek) actief te zijn.

The Afronauts

Dit wonderlijke verhaal gebruikt de Spaanse fotografe Cristina de Middel voor haar kunstproject The Afronauts (sinds 2012). Het bestaat uit een verzameling foto's, tekeningen, een kunstenaarsboek en andere objecten. De Middel gebruikt naast gereconstrueerde documenten uit het verleden ook eigen foto's van een geënsceneerde heropvoering van de gebeurtenis, waarop ze haar eigen fantasie losliet. De Middels versie van het 'Afrofuturistische' verhaal zit ergens tussen feit en fictie in.

Meer informatie over openingstijden en dergelijke:

museumhelmond.nl

Meer berichten