Een voorbeeld van struikelstenen, die de herinnering levend houden.
Een voorbeeld van struikelstenen, die de herinnering levend houden. (Foto: )

'Het gaat om mensen zoals jij en ik'

In Helmond zijn in de Tweede Wereldoorlog joden en Sinti/Roma's gedeporteerd. Sommige van hen kwamen nooit meer terug, zijn vermoord. Om die geschiedenis levend te houden, wil de Heemkundekring Helmont 'struikelstenen' in de stad plaatsen.

HELMOND - "Ook in Helmond zijn mensen gedeporteerd, vermoord. Mensen zoals jij en ik", vertelt André Dirks van de heemkundekring. "Het gaat om dertien joodse mensen en acht mensen uit de Sinti- en Roma-gemeenschap."

De struikelstenen zijn in 1995 bedacht door de Berlijnse kunstenaar Gunter Demnig. De heemkundekring liet zich inspireren door het project in Duitsland, waar gedode Joden, Sinti en Roma, politieke gevangenen, homoseksuelen, Jehova's getuigen en gehandicapten herdacht worden met een gedenksteen. "Een persoon is pas vergeten, als zijn naam vergeten is." En dus ging de heemkundekring op zoek naar informatie over mensen die in Helmond het slachtoffer werden.

Familie Koppel

"Als je zo'n zoektocht begint, merk je meteen dat het mensen zijn zoals jij en ik. Het gaat leven, het blijft niet bij een cijfer. Die beleving willen wij delen met Helmond. Daarom willen we niet alleen de stenen leggen, maar ook een boek maken met de verhalen die hierachter schuilgaan." Een voorbeeld van zo'n verhaal dat tot leven is gekomen: de familie Koppel. "Ze gaven op op 28 augustus 1942 gehoor aan de oproep om zich op het politiebureau te melden voor het werkkamp. Via Westerbork vertrekken zij op 31 augustus 1942 naar Auschwitz, opeengepakt in een veewagon. Herta Koppel-Cohn en haar zoon, de achtjarige Peter Klaus Koppel, werden bij aankomst in Auschwitz op 2 september 1942 direct naar de gaskamers gebracht en vermoord. Vanaf hun vertrek in Helmond op 28 augustus 1942 hebben zij nog vijf dagen geleefd. Max Koppel werd 80 kilometer voor Auschwitz uit de trein gehaald en als dwangarbeider te werk gesteld in de omgeving van Kosel. Hij overleed ergens in Midden-Europa, plaats onbekend. Fictief wordt als sterfdatum 31 maart 1944 aangehouden."

In eerste instantie wilde de heemkundekring aanhaken bij het Duitse project, maar dat bleek nogal wat voeten in de aarde te hebben. Het project is namelijk zó populair, dat het steeds moeilijker wordt de stenen te bestellen. "Gelukkig hebben we een partner gevonden in de firma Noten Grafmonumenten Helmond. Ze gaan de steentjes in samenwerking met jongeren vervaardigen. Daarnaast wil ik de Infraschool die in Mierlo zit benaderen om samen te werken bij het maken van het straatwerk. Een mooie manier om de jeugd erbij te betrekken, zodat ook zij verbonden blijven met onze geschiedenis en niet vergeten wat er toen heeft plaatsgevonden." Volgend jaar, als 75 jaar bevrijding wordt gevierd, moeten de stenen én het boek daar zijn.

Heeft u nog foto's of verhalen? Mail naar: info@heemkundekringhelmont.nl.

Meer berichten